Mar 17, 2010
သိမွတ္ဖြယ္ရာ ကရင္ယဥ္ေက်းမွဳအျဖာျဖာ အပိုင္း(၁)
´ယဥ္ေက်းမွဳ` ဟူသည္ ကိုယ္ႏွဳတ္၊ႏွလံုး သံုးပါးျဖင့္ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔စြာ သြားလာေနထုိင္ ေျပာဆုိဆက္ဆံျခင္း ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ယဥ္းေက်းမွဳ ဟူသည္ အတိတ္ကာလအေမြအႏွစ္မ်ား၏ အထိန္းအကြပ္၊ အနာဂတ္အင္အားသစ္တစ္ရပ္အတြက္ အေျခခံျခင္း၊ ယဥ္ေက်းမွဳ ဟူသည္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ ေစာင့္ေရွာက္ရမည့္လုပ္ငန္း၊ ယဥ္ေက်းမွဳ ဟူသည္ ရုပ္ႏွင့္နာမ္ ပူးေပါင္းဆက္ႏြယ္ျပီး တစ္ဦးကို တစ္ဦး မွီတြယ္ျပဳေနၾကသည္။ မိမိ၏ ရွဳေထာင့္ အသီးသီးမွေန၍ ေခတ္အဆက္ဆက္ တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။
`ဘာသာစာေပအႏုပညာသည္ ယဥ္ေက်းမွဳ၏ အဓိကေရေသာက္ျမစ္´ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ယဥ္ေက်းမွဳဟူသည္ ရွဳသာျမင္သာေသာ ဓေလ့ထံုးစံ အျပဳအမူမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ တြန္းအားေပးေသာ အေျခအေန အေလ့အထျဖစ္ျပီး ၄င္းအျပဳအမူကို ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ တြန္းအားေပးျခင္းသည္ ယဥ္းေက်းမွဳျဖစ္သည္။ ယဥ္ေက်းမွဳသည္ လူ႔ေဘာင္ေလာက၏ အဓိကခ်ည္တုိင္ၾကီး ျဖစ္သည္ဟု ခံယူသူလည္း ခံယူၾကသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ယဥ္ေက်းမွဳသည္ လူတိုိ႔အတြက္ အထူးလုိအပ္ေၾကာင္း သိသာထင္ရွားပါသည္။
+ Read more
Mar 13, 2010
ကရင္စာေပေရွ႕ေဆာင္ ဖူ႔ဒုိက္ေကာ္
(၁)-ဗုဒၶဘာသာ အေရွ႕ပိုးကရင္စာေပ
ထုိစာေပသည္ ဖလံု (ပိုးကရင္) တုိ႔က `လိက္ထူ႔လီ´ ေရွးေဟာင္းစာေပအျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကသည္။ ယင္းစာေပကို သထံုဘုရင္၊ မႏူဟာမင္ၾကီးထံပါး ခစားရေသာ ကရင္အမ်ိဳးသား ပညာရွိ `မြန္ဒိင္´ အမည္ေခၚ `ဖူ႔ဒုိက္ေကာ္´ က တီထြင္ေရးသားခဲ့သည္။
(၂)-ႏွစ္ျခင္းဘာသာ၀င္ စေကာကရင္စာေပ
ထုိစာေပသည္ အေမရိကန္သာသနာျပဳ ေဒါက္တာ ဂြ်န္နသန္၀ိတ္ က ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၃၂-ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာအကၡရာကိုမွီး၍ တီထြင္ေရးသားခဲ့သည္။ ဗ်ည္းအကၡရာ (၂၅) လံုးႏွင့္ သရ (၉) လံုးပါ၀င္သည္။
(၃)- ႏွစ္ျခင္းဘာသာ၀င္ ပိုးကရင္စာေပ
ထုိစာေပကိုလည္း ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၃၂-ခုနွစ္၊ ေဒါက္တာ ဂြ်န္နသန္၀ိတ္ ကပင္ ေရးသားခဲ့သည္။ ဗ်ည္း (၂၆) လံုးႏွင့္ သရ (၁၀) လံုးပါ၀င္သည္။ ထုိစာေရးနည္းမွာ ေခါမ၊ ေရာမႏွင့္ အမ်ိဳးအမည္ မကြဲျပားေသာအကၡရာမ်ား ပါ၀င္ေနသျဖင့္ ဖတ္မွတ္ရာတြင္ မလြယ္ကူျခင္း၊ ကရင္အမ်ားစုကလည္း မၾကိဳက္မႏွစ္သက္ျခင္းရွိရာ ႏွစ္မၾကာမီ ေမွးမွိန္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားေလသည္။
(၄)- ေရာမအကၡရာ စေကာကရင္စာေပ
ထုိ္စာေပသည္ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၃၂-ခုႏွစ္တြင္ ေဒါက္တာ ဂြ်န္နသန္၀ိတ္ ေရးသားတီထြင္ခဲ့ေသာ စေကာကရင္စာေပကိုမွီး၍ ဆရာထြန္းျမက တီထြင္ေရးသားျပီး ကရင္ေရးရာ ပညာေရးအရာရွိခ်ဳပ္ ေစာဘထြန္းတင္က စိစစ္ျပင္ဆင္ေသာ ေရးသားနည္းျဖစ္သည္။ ယင္းစာေပသည္ ဗ်ည္းအကၡရာ (၂၆) လံုးႏွင့္
သရ (၉) လံုးပါ၀င္သည္။
(၅)- ျမန္မာအကၡရာကိုအေျခခံေသာ ပိုးကရင္စာေပ
ထုိစာေပသည္ ေဒါက္တာ ဂြ်န္နသန္၀ိတ္ တီထြင္ေရးသားခဲ့ေသာ ပိုးကရင္စာကို ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၅၂-ခုႏွစ္တြင္ ေဒါကတာ အယ္လ္ ဘေရတန္က ျမန္မာဗ်ညး္အကၡရာမ်ားကို မွီးယူ၍ တီထြင္ေရးေသာ စာေပျဖစ္သည္။ ဗ်ည္း (၂၆) လံုးႏွင့္ သရ (၁၀) လံုး ပါ၀င္ေသာ္လည္း ေနာင္အခါတြင္ ထပ္မံျဖည့္စြက္၍ ဗ်ည္း (၂၇) လံုး ရွိလာေလသည္။
(၆)- ဗုဒၶဘာသာ ကရင္စာေပ
ထုိစာေပကို ေကာ့ကရိတ္ျမိဳ႕၊ မဂၤလာေဇယံုေက်ာင္း ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဦးနႏၵမာလာက သကၠရာဇ္ ၁၂၉၁-ခုႏွစ္၊ ခရစ္ႏွစ္ ၁၉၃၀-ခုႏွစ္တြင္ က်ံဳဒုိး ဇမၼသုခေက်ာင္း၌ တီထြင္းေရးသားခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္ တီထြင္ေရးသားေသာစာသည္ ပိုးကရင္၊ စေကာကရင္ ၊ ကရင္ႏွစ္မ်ိဳးလံုးဖတ္ရွဳႏုိင္ျပီး ျမန္မာ၊ မြန္၊ ေရာမအကၡရာကိုမွီး၍ ေရးသားခဲ့သည္။ ဗ်ည္း (၃၈) လံုးႏွင့္ သရ (၂)လံုး ပါ၀င္သည္။
(၇)- ဗုဒၶဘာသာ စေကာကရင္စာေပ
ထုိစာေပသည္ ဘားအံျမိဳ႕နယ္၊ မုကၠဒိေက်းရြာအုပ္စု၊ ကမ္းၾကီးရြာ၊ ျမိဳင္သာယာဆရာေတာ္ ဦးသာဂရ တီထြင္ေရးသားေသာ စာေရးနည္းျဖစ္သည္။ ပထမတန္းမွ ဆ႒မတန္းအထိ ေက်ာင္းသံုးစာအုပ္မ်ားျပဳစု၍
ယေန႔တုိင္ သင္ၾကားပို႔ခ်လ်က္ရွိသည္။
(၈)- ဗရင္ဂ်ီဘာသာ စေကာကရင္စာေပ
ထုိစာေပသည္ ျပင္သစ္လူမ်ိဳး အက္ဒြပ္ကဲလ္မင္းႏွင့္ ဗရင္ဂ်ီဘာသာ၀င္ စေကာကရင္အမ်ိဳးသား ဆရာေက်ာ္စိန္တုိ႔က ေရာမအကၡရာကို အသံုးျပဳ၍ တီထြင္ေရးသားခဲ့ျပီး ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၉၅၄-ခုနွစ္၊ စက္တင္ဘာလတြင္ ယိုးဒယားျပည္၊ ဘန္ေကာက္ျမိဳ႕၌ ပံုႏွိပ္ိထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ ဗ်ည္းအကၡရာ (၂၀) လံုးႏွင့္
သရအကၡရာ (၉) လံုး ပါ၀င္သည္။ ထုိစာေရးနည္းကို ဖာပြန္ေဒသႏွင့္ ယိုးဒယားနယ္တုိ႔တြင္ သင္ၾကားၾကျပီး
ယိုးဒယားနယ္တြင္ ပို၍ ထြန္းကားလာေၾကာင္း သိရသည္။
(၉) လဲကယ္ဘာသာ `လိုက္ဆန္ေ၀ွ႔´
လဲကယ္ဘာသာကိုးကြယ္ေသာ ပိုးကရင္တုိ႔၏ `လိက္ဆန္ေ၀ွ႔´ ေခၚ ၾကက္ယက္စာေပျဖစ္သည္။ ထုိစာေပအား သကၠရာဇ္ ၁၂၀၈-ခုႏွစ္၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၄၆-ခုႏွစ္တြင္ ကရင္ဗုဒၶဘာသာ ဘုုန္းေတာ္ၾကီး ဖူ႔က်ာ္ေသာင္လွ်က္ကလည္းေကာင္း၊ ဘားအံျမိဳ႕နယ္၊ ႏွစ္ျခားရြာ ဦးေမာင္ထုိင္ကလည္းေကာင္း၊ တီထြင္ေရးသားခဲ့ေၾကာင္း အဆုိႏွစ္ရပ္ရွိေလသည္။ ထုိစာေရးနည္းအား သကၠရာဇ္ ၁၂၂၂-ခုႏွစ္၊ ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၆၁-ခုႏွစ္တြင္ ႏွစ္ျခားရြာ လဲကယ္ဘာသာ၀င္ေခါင္းေဆာင္ `ဖိမုိက္ကာလီ´ က ပုရပိုက္ေပၚတြင္ ပထမဆံုးအၾကိမ္ စတင္ေရးသားခဲ့ျပီး ဗ်ည္းအကၡရာ (၂၅) လံုးနွင့္ သရအကၡရာ (၁၂) လံုးပါ၀င္သည္။
+ Read more
အထက္ေဖာ္ျပပါ ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ ကရင္အမ်ိဳးသား စာေပမ်ားအနက္ ေရွးက်ေသာ စာေရးနည္းႏွင့္ မ်က္ေမွာက္တြင္ ထြန္းကားေနေသာ စာေရးနည္းမွာ (၃) မ်ိဳးခန္႔သာ ရွိေလသည္။ ထုိစာေပ (၃) မ်ိဳးမွာ မ်က္ေမွာက္တြင္ ေရးသား ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ေသာ `လိက္ထူ႔လီ´ ေခၚ အေရွ႕ပိုးကရင္စာေပ၊ စေကာကရင္စာေပႏွင့္ အေနာက္ပိုးကရင္စာတုိ႔ျဖစ္သည္။ က်န္ေသာ စာေပအခ်ိဳ႕တြင္ သူ႔ေဒသအေလ်ာက္ ကိုးကြယ္ရာ ဘာသာအလုိက္ သင္ၾကားျခင္းလည္း ရွိေလသည္။ ေရွးက်၍ လူအမ်ား သံုးစြဲထြန္းကားေနေသာ စာေရးနည္းမ်ားအနက္ မူလက `ဖူ႕ဒိုက္ေကာ္´ တီထြင္ေရးသားခဲ့ေသာ ဗုဒၶဘာသာ အေရွ႕ပိုးကရင္စာေပသည္ က်ယ္ျပန္႔စြာ လြမ္းမုိးလ်က္ရွိေနသည္။ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္မွ အစျပဳေသာ စာေရးနည္းျဖစ္သည့္အေလွ်ာက္ ဗုဒၶဘာသာ အေရွ႕ပိုးကရင္တုိ႔က `လိက္ထူ႔လီအစ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္က´ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ `ကရင္စာေပေရွ႕ေဆာင္ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္´ဟူ၍လည္းေကာင္း ဂုဏ္ျပဳၾကသည္။
ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္တီထြင္ခဲ့ေသာ စာေရးနည္းသည္ ဖူ႔ဒုိက္ေကာ္၏ ဘ၀ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ကရင္စာေပသမုိင္းတုိ႔တြင္ ထင္ဟပ္
ဆက္စပ္လ်က္ ရွိေလသည္။ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္၏ ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္မွဳၾကီးမားျခင္းကိုလည္း မ်က္ေမွာက္ အေရွ႕ပိုးကရင္ဘာသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ႔၏ ႏွလံုးသားတြင္ ကိန္း၀ပ္လ်က္ရွိေလသည္။
စာေပက်မ္းဂန္ထြန္းကားခဲ့ေသာ ကရဏၰကတုိင္း၊ သုဓုမ္ျပည္နယ္၊ အုပ္စိုးေသာ မင္းအဆက္ဆက္၌ ခစားေသာ ကရင္အမ်ိဳးသား ပညာရွိမ်ားလည္း အေျမာက္အမ်ားရွိေလသည္။ ေအဒီ (၅) ရာစုေလာက္တြင္ အုပ္စိုးေသာ မြန္မင္းလက္ထက္၌ အိႏၵိယျပည္ေတာင္ပိုင္း ကဒမၺအကၡရာႏွင့္ပလႅ၀အကၡရာမ်ားမွတဆင့္ မြန္အကၡရာစာေပကို
တီထြင္လာေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက မွတ္ယူထားေလသည္။သုဓုမ္ျပည္႔ရွင္ မင္းသီဟရာဇာမင္းမွစ၍ (၅၇) ဆက္ေျမာက္ မႏူဟာမင္း ေခၚ သီရိၾတိဘ၀နာဒိတ်ာပ၀ရ ဓမၼရာဇာဘဲြ႔ခံ မကုဋမႏူဟာမင္းလက္ထက္တြင္ ပညာရွိအမတ္ၾကီးမ်ားရွိသည့္အနက္ ကရဏၰကတုိင္းသားပညာရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားအမတ္ၾကီးတစ္ဦးလည္း ရွိေလသည္။
ထုိပညာရွိအမတ္ၾကီးမွာ ဗညားဣႏၵဘြဲ႔ခံ မြန္အေခၚအားျဖင့္ `မြန္ဒိင္´ ျဖစ္ေသာ ကရင္အမ်ိဳးသား`ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္´ ပင္ျဖစ္သည္။
မႏူဟာမင္းလက္ထက္တြင္ ဆင္ျဖဴေတာ္ (၃၂) စီး၊ ပိဋကတ္အစံု (၃၀) ရွိေလသည္။ သုဓုမ္ျပည္ရွိ မြန္ပညာရွိ ရဟန္းေတာ္မ်ားက မြန္စာေပကိုအဓိကထား၍ တစ္ျပည္လံုးတြင္
တုိးတက္ထြန္းကားေအာင္ သင္ၾကားၾကေလသည္။ ကရင္အမ်ိဳးူသားပညာရွိအမတ္သည္ မြန္စာေပကို သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ျပီးေနာက္ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား ဗုဒၶစာေပက်မ္းဂန္မ်ားကို ေလ့လာသင္ၾကားႏုိင္ရန္ အၾကံေတာ္ရျပီး ကရင္အကၡရာစာလံုးမ်ားကို တီထြင္ေရးသားေလသည္။ဖူ႔ဒုိက္ေကာ္ တီထြင္ေရးသားခဲ့ေသာ စာေရးနည္းသည္ ျဗဟၼီအကၡရာ၊ ကဒမၺအကၡရာကိုအေျခခံျပီး ကရင္စကား၊ ကရင္အသံထြက္ႏုိင္ေအာင္ ဗ်ည္းအကၡရာမ်ားျဖည့္စြက္၍ ျပဳစုခဲ့ေလသည္။
အမတ္ပညာရွိ ဖူ႔ဒုိက္ေကာ္သည္ ကရင္သင္ပုန္းၾကီးႏွင့္ အေျခခံသဒၵါ သဂၤဟမ်ားကို မြန္စာေပနည္းတူ ကရင္ဘာသာျဖင့္ ျပန္ဆုိေရးသားျပီး ေပရြက္ေပၚတြင္ အကၡရာတင္ထားေလသည္။ကရဏၰကတုိင္းရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားကိုလည္း တစ္ဆင့္ျဖန္႔၍ သင္ၾကားေလသည္။အမတ္ပညာရွိ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္သည္ အခ်ိန္အားလပ္တုိ္င္း ပိဋကတ္စာေပမ်ားကို ကရင္ဘာသာသို႔ ၾကိဳးစားျပန္ဆုိေရးသားခဲ့ေလသည္။ ျပန္ဆုိျပီးသမွ် ပိဋကတ္အစံုမ်ားကိုလည္း ေပရြက္ေပၚတြင္ အကၡရာတင္၍ ေရးသားထားေလသည္။
ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၄၁၉-ခုႏွစ္၊ (ခရစ္-ခုႏွစ္ ၁၆၅၇-ခု)တြင္ ပုဂံျပည့္ရွင္ အနိရုဒၶေဒ၀ရာဇာဘဲြဲ႔ခံ အေနာ္ရထာမင္းသည္ ပိဋကတ္သံုးပံုစာေပကို အလုိရွိေတာ္မူ၍ မႏူဟာမင္းထံ ေတာင္းဆုိေလရာ မႏူဟာမင္းက ျငင္းဆန္ေတာ္မူသျဖင့္ ကုိယ္ေတာ္တုိင္ ဦးစီး၍ သုဓုမ္ျပည္ၾကီးကို လာေရာက္တုိက္ခုိက္ေလသည္။ အေနာ္ရထာမင္း တုိက္ခုိက္၍ မႏူဟာမင္း စစ္ရွဳံးေလသည္။
အေနာ္ရထာမင္းသည္ ဆင္ျဖဴေတာ္ (၃၂) စီးႏွင့္ ပိဋကတ္ေတာ္ အစံုသံုးဆယ္ကို ယူေဆာင္သြားေလသည္။ စာေပက်မ္းဂန္တတ္ေျမာက္ေသာ ရဟန္းသံဃာ (၁၀၀၀) ေက်ာ္ႏွင့္ မႏူဟာမင္း၏ မွဴးမတ္ဗုိလ္ပါမ်ား၊ လက္မွဳ ပညာသည္မ်ား လူေပါင္း (၁၀၀၀) ေက်ာ္ကိုလည္း ပုဂံျပည္သို႔ ေခၚေဆာင္သြားေလသည္။
အေနာ္ရထာမင္း သုဓုမ္ျပည္ကို လာေရာက္တုိက္ခုိက္ရာတြင္ ၾကိဳတင္တြက္ဆထားေသာ ပညာရွိအမတ္ၾကီး ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္က တပည့္မ်ားကို စည္းရံုးေစျပီး သူေရးသားထားေသာစာေပမ်ားကို ထုပ္စည္းလ်က္ ျမိဳ႕က်လွ်င္ ထြက္ေျပးယူေဆာင္ရန္ ျပင္ဆင္ထားေလသည္။ အမတ္ၾကီး ဖူ႕ဒိုက္ေကာ္ တြက္ဆထားသည့္အတုိင္းပင္ မႏူဟာမင္းစစ္သည္ေတာ္တုိ႔မွာ စစ္ေရးရွဳံးနိမ့္မည့္အေျခအေနဆုိက္ေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အေနာ္ရထာမ်ားစစ္သည္ေတာ္မ်ားကို တုိက္ခုိက္၍ ျမိဳ႕တံခါးေပါက္သည္ႏွင့္ အမတ္ၾကီးဖူ႔ဒိုက္ေကာ္သည္ တပည့္(၄၀) ႏွင့္အတူ ညအခ်ိန္တြင္ တိတ္တဆိတ္ထြက္သြားျပီး ဘင္လုိင္ေခ်ာင္းရုိးအတုိင္း အေရွ႕ဘက္သို႔ ထြက္ေျပးေလသည္။ (အခ်ိဳ႕ေသာ သမုိင္းအဆုိအရ အေနာ္ရထာမင္း စစ္ေအာင္၍ ပိဋကတ္က်မ္းဂန္ အတတ္ပညာရွိမ်ား ေခၚေဆာင္သြားေလရာ မြန္အမ်ိဳးသား မဟုတ္ေသာ ဖူ႕ဒိုက္ေကာ္အား ခြင့္လြတ္ခဲ့သည္ ဟု ဆုိေလသည္။ဤအဆုိိသည္ ယုတၱိ မရွိႏုိင္ေခ်။ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္ႏွင့္ တပည့္မ်ား ထြက္ေျပးလြန္ေျမာက္သြားျခင္းက ပို၍ျဖစ္ႏုိင္ေလသည္။)
သုဓုမ္ျပည္က ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္လာေသာ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္သည္ မိမိအပင္ပန္းခံ ျပဳစုေရးသားထားေသာ စာေပမ်ားကို တပည့္(၄၀) ႏွင့္ အဆင့္ဆင့္ သယ္ေဆာင္လာခဲ့ရာ သံလြင္ျမစ္ကို ျဖတ္ကူးျပီး ဒိုဟနေတာင္တန္း ေခၚ ေဒါနေတာင္တန္းေျခသို႔ ေရာက္ရွိသြားေလသည္။ထုိေနရာသည္လည္း လံုျခံဳစိတ္ခ်ရျခင္းမရွိ၍ ေနာက္ဆံုး ရွမ္းတုိ႔နယ္(ယိုးဒယားနယ္) ကမၺဳရီ ေခၚ ဌာန္၀ေက်ာက္ေခါင္းအရပ္သို႔ ေရာက္ရွိသြားေလသည္။
ကရင္လူမ်ိဳးတုိ႔ သမုိင္းအရ ဌာန္၀ေက်ာက္ေခါင္းအရပ္သည္ အဆက္ဆက္ကပင္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား ေနထုိင္ခဲ့သည္။ ထုိေဒသတြင္ ယိုးဒယားလက္ေအာက္ခံ ေစာ္ဘြားအဆင့္ ´ဖရသု၀ဏ္´ ဘြဲ႔အမည္ခံ၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေၾကာင္း ဆုိသည္။ သံလြင္ျမစ္ အေရွ႕ဘက္ကမ္းႏွင့္ ဇြဲကပင္ေတာင္ေျခရွိ ကရင္မ်ား စစ္မက္ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ ထုိနယ္ဘက္သို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရာတြင္ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္ႏွင့္ တပည့္(၄၀) တုိ႔ ေရာက္ရွိသြားျခင္းမွာ ပထမအၾကိမ္ျဖစ္သည္ဟု ကရင္ရာဇ၀င္၌ ဆုိထားေလသည္။ ေက်ာက္ေခါင္းနယ္သို႔ ေရာက္ရွိသြားေသာ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္သည္ ထုိနယ္ရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားအား စာေပသင္ၾကားပို႔ခ်ေလသည္။
ေက်ာက္ေခါင္းေဒသရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္ သင္ၾကားပို႔ခ်ေသာ စာေပကို သင္ယူၾကျပီး အဆက္မျပတ္ တတ္ေျမာက္ခဲ့ရာ ယေန႔တုိင္ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္ တီထြင္ေရးသားခဲ့ေသာစာေပကို တတ္ေျမာက္သူမ်ား ရွိေသာေၾကာင့္ ေလ့လာေတြ႔ရွိရေပသည္။ အမတ္ၾကီး ဖူ႔ဒုိက္ေကာ္သည္ ေက်ာက္ေခါင္းေဒသတြင္ ကြယ္လြန္အနိစၥေရာက္ခဲ့သည္။ ယင္းမရွိသည့္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ယင္းျပဳစုေသာစာေပမ်ားကို အစဥ္အဆက္ ဆက္လက္၍ သင္ၾကားၾကေလသည္။
သို႔ရာတြင္ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္ ကြယ္လြန္ေသာ္ စာေပအား စနစ္တက် ထိန္းသိမ္းသူမ်ား နည္းပါးလာသည္။ ထုိ႔အျပင္ ယိုးဒယားႏုိင္ငံတြင္ စစ္မက္ မၾကာမၾကာျဖစ္ပြါး၍ ဌာန္၀ေက်ာက္ေခါင္းနယ္ရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားတုိ႔သည္ စစ္မက္ေရွာင္တိမ္းရင္း ေျပးလႊားေနၾကလ်က္ရွိရာ စာေပမ်ားကိုလည္း မထိန္းသိမ္းႏုိင္ဘဲ ရွိေလသည္။ ဖူ႔ဒုိက္ေကာ္သည္ သူတီထြင္ ေရးသားခဲ့ေသာ စာေပမ်ားကို ေနာင္အရွည္သျဖင့္ တည္တ့့ံေစရန္ ၀ါးျခမ္းျပားကို စနစ္တက် သပ္ျပီး ေက်ာဘက္တြင္ ေရးသားေလသည္။
ထုိသို႔ေရးသား၍ က်မ္းတစ္ေစာင္ျပီးတုိင္း ၀ါးျခမ္းျပား ေျမာက္မ်ားစြာကို သီ၍ ထားရေလသည္။ တစ္ေနရာမွ တစ္ေနရာေျပာင္းေရႊ႕လွ်င္ ဆင္ႏွင့္တင္ျပီး ယူေဆာင္ရေလသည္။ ထုိသို႔ ဆင္ႏွင့္တင္၍ ယူေဆာင္သျဖင့္ စစ္မက္ျဖစ္ပြါး၍ ေရွာင္တိမ္းေျပးရာတြင္ အကုန္အစင္ ယူေဆာင္ျခင္း မဟုတ္ဘဲ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္စာေပသည္ ေပ်ာက္ပ်က္၍ ပ်က္စီးရေလသည္။
သို႔ရာတြင္ ဖူ႔ဒုိက္ေကာ္၏ ေက်းဇူးသည္ ၾကီးမားစြာ က်န္ရစ္ခဲ့ေလသည္။ ဖူ႔ဒိုက္ေကာ္ ေရးသားထားေသာ ကရင္ဘာသာစာေပသည္ ယခုလက္ရွိ ပိုးကရင္စာေပကိုလည္း `လိက္ထူ႔လီ´ ေရွးေဟာင္းစာေပအျဖစ္ ဂုဏ္ယူေခၚေ၀ၚၾကေလသည္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ကရင္စာေပ ေဖာ္ထုတ္ေရး ေကာ္မတီ (သံဃာ့ေကာ္မတီ) က စာေပတုိးတက္ျမင့္မားေရးကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ ကရင္စာေပေရွ႕ေဆာင္ ဖူ႔ဒုိ္က္ေကာ္၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးသည္ ၾကီးမားလွေပေၾကာင္း ဂုဏ္ျပဳအပ္ေပသည္။
မူရင္း။ ။ သထုံျမိဳ႕မယ္၊ ကရင္နွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ အထိန္းအမွတ္ စာေစာင္မွ
Mar 10, 2010
Poe Karen Dictionary ေဒါင္းလုတ္ ႏုိင္ပါျပီ
ရႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ မသိေသးသူေတြ အတြက္ ေျပာျပတာပါခင္ဗ်ာ။ တကယ္လုိ႔ ဖုိင္ေျဖဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့ ေဆာ့၀ဲရ္ မရွိေသးဘူးဆုိရင္ 7 Zip Download နဲ႔ Winrar ေဒါင္းလုတ္ယူလုိက္ပါခင္ဗ်ာ။
စာအုပ္ေဒါင္းလုတ္ လင့္ကေတာ့ ေအာက္မွာပါခင္ဗ်ာ။ တကယ္လုိ႔ လင့္ေတြ ေသသြားမယ္ဆုိရင္ ျပန္လည္အေၾကာင္းၾကားေပးပါ။
အားလံုးေပ်ာ္ရႊင္ အဆင္ေျပပါေစ….။
စာအုပ္Download links...
Karen Dictionary part1
Karen Dictionary part2
Karen Dictionary part3
No need password
Mar 8, 2010
မိဘအခ်ိဳ႕

တစ္ခုေသာေႏြရာသီကာလ၌ စာေရးသူသည္ ေက်းရြာတစ္ရြာသို႔ ကရင္စာေပယဥ္ေက်းမွဳသင္တန္း သြားေရာက္ဖြင့္လွစ္ေပးသည္။ ထုိသင္တန္းမွ အသက္(၆)ႏွစ္မွ အသက္(၂၀)ေက်ာ္အထိ သင္တန္းသားဦးေရ (၁၀၀)ေက်ာ္ရွိသည္။ သူတုိ႔တစ္ေထြ အားတက္သေရာ ကရင္စာလာသင္ေနၾကသည္ကို ေတြ႔ရေတာ့ စာေရးသူ ပီတိျဖစ္မိသည္။ စာေရးသူအဖုိ႔ ရယူျခင္းမပါပဲ ေပးဆပ္ျခင္းသက္သက္ျဖင့္ သင္ၾကားေပးခဲ့သည္။ ကရင္အမ်ိဳးသား စာေပ၀န္ထမ္းသည္ လစာ(ေထာက္ပံ့ေၾကး) ႏွင့္ အလုပ္လုပ္သူေတြ မဟုတ္ေလေတာ့ အခက္အခဲမ်ားစြာနွင့္ ရင္ဆုိ္င္ခဲ့ပါ၏။ သို႔ေပမယ့္ အခက္အခဲေတြကို အပထားျပီး တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ ကရင္စာေပသင္တန္း ဖြင့္လွစ္ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ႏုိင္ေရးကို ဦးတည္ကာ ျပႆနာအမ်ိဳးမ်ိဳးကို သည္းခံျခင္းျဖင့္ အႏုိင္ယူခဲ့ပါသည္။
တစ္ခါတစ္ေလ သည္းမခံႏုိင္ေလာက္ေအာင္ သင္တန္းသားမ်ား၏ မိဘစကားေတြကို ခံရတတ္ေသးသည္။ အေၾကာင္းကား စာေရးသူ ပို႔ခ်ေပးလုိက္ေသာ သင္ခန္းစာေတြကို သူတုိ႔အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ ေလ့က်င့္ရြတ္ဖတ္ၾကသည္။ အဲသလုိရြတ္ဖတ္ၾကေတာ့ မိဘျဖစ္သူေတြက နားျငီးသည္ဆုိျပီး စာမဖတ္ရန္ ကေလးေတြကို ေဟာက္ၾက ဆူၾကသည္။ `မင္းတုိ႔ ကရင္စာသင္တာ ဘယ္မွာ သြားသံုးမလဲ´…၊ ကရင္စာတတ္ေတာ့ေကာ ဘာရာထူးရမွာလဲ`… စသည္ျဖင့္ ေျပာၾကသည္။
+ Read more
ၾကားထဲမွာ စာေရးသူ၏ ေစတနာကိုပါ ေစာ္ကားလုိက္ေသးသည္။ သူတုိ႔ေစာ္ကားပံုကား… `ကရင္စာေပနည္းျပဟာ လစာဘယ္ေလာက္ရလုိ႔လဲ၊ လစာမရွိဘဲန႔ဲ လုပ္ေနရင္ အရူး အမွိဳက္ေကာက္တာနဲ႔ အတူတူပဲ`…တဲ့။ ကဲ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ မိဘျဖစ္သူေတြက အဲသလုိ အယူအဆ အျမင္က်ဥ္းေလေတာ့ စာေရးသူတုိ႔ အမ်ိဳးသားစာေပသမားအားလံုး ဘယ္ေလာက္ခံရမည္နည္း။ သူတုိ႔ေျပာသည့္အတုိင္းဆုိလွ်င္ စာေရးသူတုိ႔ စာေပသမားမ်ားသည္ အရူးသာျဖစ္ၾက၏။ ဟုတ္ေတာ့ ဟုတ္ပါသည္။
လူဆုိသည္မွာလည္း တစ္ေယာက္တစ္မ်ိဳးစီ ရူးၾကသည့္သူေတြ ခ်ည္းပါ။ သို႔ေပမယ့္ တစ္ျခားအရူးနွင့္စာလွ်င္ အမ်ိဳးသားစာေပ ရူးျခင္းသည္ သဘာ၀က်လွသည္။သဘာ၀ မက်သူကား မိဘျဖစ္ျပီး ဘုိးဘြားအေမြ အစစ္အမွန္ျဖစ္သည့္ စကား၊ စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမွဳေတြကို လက္ဆင့္ကမ္းမေပးႏုိင္သူသာ ျဖစ္သည္။ ထုိမိဘမ်ိဳးသည္ တာ၀န္မဲ့၊ ၀တၱရားပ်က္ေသာ မိဘဆုိလွ်င္ မွားမည္မထင္။
ျမိဳ႕ေပၚေန ကရင္အခ်ိဳ႕လည္း ထုိနည္းအတိုင္းပင္။ စီးပြါးေရးတစ္ခုတည္းကိုသာ လံုးပန္းျပီး သားသမီးေတြကို ကရင္စကားသင္ေပးရမွန္းေတာင္ သတိမရၾကေခ်။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ အိမ္ေထာင္ရွိ လူငယ္တစ္ေယာက္အေၾကာင္းကို ေျပာျပလုိပါသည္။ ၎လူငယ္သည္ စီးပြါးေရး အတန္အသင့္ ေအာင္ျမင္သူတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါသည္။ သူတုိ႔ မိသားစုေလးေယာက္ရွိသည္။ နယ္က ေျပာင္းလာသူလည္းျဖစ္သည္။ သူ႕သမီးေလးက ငါးႏွစ္အရြယ္ရွိျပီး သားက ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ သံုးႏွစ္ရွိမည္ထင္ပါသည္။ သူတုိ႔ကို ၾကည့္ျပီး စာေရးသူ အေတာ္စိတ္ထိခုိက္မိပါသည္။
အဘယ့္ေၾကာင့္နည္း။ အသက္ရွင္လ်က္ေသေနေသာသူႏွင့္ တူေနသည့္အျဖစ္ကို ေတြ႔ျမင္ရျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ နယ္က ေျပာင္းလာတာ မၾကာေသးဘဲ သားသမီးငယ္ႏွစ္ေယာက္က ကရင္စကားမတတ္ေတာ့ေပ။ မိဘႏွစ္ပါးစလံုး ကရင္အစစ္ျဖစ္ပါလ်က္ႏွင့္ ကိုယ့္သားသမီးကို ဘာသာစကားအေမြ ဘာေၾကာင့္မေပးႏုိင္သနည္း။ ဘာသာစကားအေမြမေပးဘဲ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ေနျခင္းသည္အင္မတန္ အဆင့္အတန္းနိမ့္သည့္ မိဘေတြပဲ ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်ရပါမည္။ သူက ေျပာပါေသးသည္။ `ငါတုိ႔ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ဗမာစကားမပီခဲ့ဘူး၊ အခု သားသမီးေတြကိုေတာ့ ဗမာစကားပီေအာင္ ကရင္စကားကို လံုး၀ မသင္ေပးေတာ့ဘူး၊ ဒါမွ သူတုိ႔ လူရာ၀င္မယ္…တဲ့။ သူ႕စကားႏွင့္ ပတ္သက္လုိ႔ မွန္သည္၊ မွားသည္ ဟု
စာေရးသူ မေ၀ဖန္လုိပါ။ စာဖတ္သူသာ ဆံုးျဖတ္ပါ။ သို႔ႏွင့္ သည္ေနရာမွာ ဥပမာတစ္ခုနဲ႔ ႏွိဳင္းယွဥ္ျပခ်င္ပါသည္။
ျမန္မာတုိင္းရင္းသားတစ္ေယာက္သည္ ျမန္မာစကားမတတ္ဘဲ အဂၤလိပ္စကားသာ တတ္မည္ဆုိလွ်င္ ဂုဏ္ရွ္ိပါမည္ေလာ။ လူရာ၀င္ေသာသူ၊ အဆင့္အတန္းရွိေသာသူလုိ႔ သတ္မွတ္ႏုိင္ပါမည္ေလာ။ ထုိနည္းတူ ကရင္သည္လည္း ဗမာစကားသာ တတ္ျပီး ကရင္စကားမတတ္လွ်င္……။
ထုိ႔ေနာက္ စာေရးသူေတြ႔ၾကံဳခဲ့ရေသာ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္ အေၾကာင္းကို ေျပာျပခ်င္ေသးသည္။ ၎မိတ္ေဆြသည္ ကရင္စကား မတတ္ရွာပါ။ သို႔ေသာ္ ကရင္စိတ္ဓာတ္ အျပည့္အ၀ရွိသူျဖစ္ပါသည္။
ကရင့္ေရးရာႏွင့္ ပတ္သက္တဲ့ ကရင္အမ်ိဳးသား နွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္တုိ႔၊ ၀ါေခါင္လ ကရင္ရုိးရာ ခ်ည္ျဖဴဖြဲ႔ မဂၤလာပြဲေတာ္တုိ႔၊ ကရင္စာေပယဥ္ေက်းမွဳကိစၥတုိ႔ႏွင့္ အျခားျခားေသာ လူမွဳေရးကိစၥအ၀၀ကို တစ္ခုမက်န္အကုန္ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္သည္။ သူသည္ ေခတ္ပညာတတ္တစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္သည္။
သူ၏ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ ျပင္းျပေနပံုကိုေတြ႔ရေတာ့ စာေရးသူ အံ့ၾသမိသည္။ စပ္စုခ်င္ေသာ သေဘာျဖင့္
သူ႔ကို ေမးၾကည့္ေသာအခါမွာ သူက `မိဘဘုိးဘြား အဆက္ဆက္က ကရင္အစစ္ေတြပါ။ ဒါေပမယ့္ အေဖအေမက ကရင္စကားတစ္ခါမွ မသင္ေပးေတာ့ ကရင္စကားမတတ္ဘူး၊ ရုိးရာဓေလ့ေတြကိုလည္း နားမလည္ခဲ့ပါဘူး…. စသည္ျဖင့္ ေျပာပါသည္။
သူ႕ရဲ႕ ရင္ဖြင့္သံအရ မိဘေၾကာင့္ မ်ိဳးဆက္တုန္းရသည္ဟု ဆုိလွ်င္ လက္ခံႏုိင္ေလာက္ေပသည္။ မိဘေတြအဖုိ႔ ပညာေရး၊ စီးပါြးေရးေတြကိုသာ ေရွ႕တန္းတင္ျပီး အမ်ိဳးသားႏုိင္ငံေရးကို လ်စ္လ်ဴရွဳခဲ့သည္။တစ္ခ်ိဳ႕ဆုိလွ်င္ သားသမီးေတြကို ပညာတတ္ၾကီးျဖစ္ေအာင္ တုိးတက္ၾကီးပြါးေအာင္ ေျပာဆုိဆံုးမပါရဲ႕။ သို႔ေသာ္ သားသမီးေတြ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ရွိလာေအာင္ ဆုိဆံုးမရန္ ေမ့ေနၾကသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ကိုယ္တုိင္က မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္အျပည့္ မရွိေပ။ထုိမိဘမ်ိဳးသည္ တာ၀န္မေက်ေသာ မိဘဟု ဆုိရပါမည္။
အထက္ပါ ဆုိခဲ့သမွ် ျပန္လည္သံုးသပ္ၾကည့္လွ်င္ လူမ်ိဳးေပ်ာက္ကြယ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းက ေခတ္ေၾကာင့္မဟုတ္ပါ။ လူငယ္ေၾကာင့္လည္း မျဖစ္ႏုိင္ပါ။ မိဘေၾကာင့္ဟုဆုိလွ်င္ အသင္စာဖတ္သူ မည္သို႔ဆုိပါမည္နည္း။ ဘာေၾကာင့္ သည္လုိေျပာရသလဲဆုိလွ်င္ မိဘျဖစ္သူေတြက သားသမီးေတြကို ဘာသာစကား မသင္ေပးသည္ကတစ္ေၾကာင္း၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ ကိန္းေအာင္းေအာင္ မရိုက္သြင္းတတ္သည္ကတစ္ေၾကာင္း၊ ေသြးေႏွာျခင္းစနစ္ကို သတိမထားမိသည္ကတစ္ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသားေရးနွင့္ ႏွလံုးသားေရးကို ကြဲျပားေအာင္အက်ိဳးအေၾကာင္းရွင္းျပျခင္း၊ၾကိဳတင္ကာကြယ္တာျမစ္ျခင္းမရွိသည္ကတစ္ေၾကာင္း၊ မိဘကိုယ္တုိင္ကုိက ဘ၀ေမ့ျပီး မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ေခါင္းပါးသည္ကတစ္ေၾကာင္း…စသည္ စသည္အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားေပ်ာက္ကြယ္လာရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဟုဆုိလွ်င္ လက္ခံႏုိင္ေလာက္သည့္ အေနအထားမွာ ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္
မိဘတုိင္းကိုေတာ့ မဆုိလုိပါ။ မိဘအခ်ိဳ႕ကိုသာ ေျပာျခင္းျဖစ္ပါသည္။
မွီျငမ္း။ ။ သထံုျမိဳ႕နယ္၊၂၇၄၉-ခုႏွစ္ ကရင္အမ်ိဳးသားႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ စာေစာင္မွ
ပိုးကရင္ အဘိဓာန္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ၾကိဳတင္ေတာင္းပန္ျခင္း
ခြင့္မေတာင္းမိလုိ႔ ဆုိင္းငံ့ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဆင္ေျပမယ္ဆုိရင္ ေဒါင္းလုတ္ႏုိ္င္ပါျပီ။
ခက္တာက ဒီစာအုပ္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀တဲ့ ခုႏွစ္သကၠရာဇ္ မ်ား မေတြ႔ရျခင္းပါပဲ။ ဒီစာအုပ္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး ႃဆု္ခႜါင္လု္ယာ့႗ ထဲမွာ ပါ၀င္ ဦးေဆာင္သူဆရာမ်ားနာမည္စာရင္းကို ေဖာ္ျပပါ့မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစာအုပ္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး အင္တာနက္ေပၚမွာ တင္ခြင့္ေပးဖုိ႔ ဒီစာအုပ္ျဖစ္ေျမာက္လာေအာင္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀သူအားလံုး၊ သက္ဆုိင္သူအားလံုးကို ခြင့္ေတာင္း ေတာင္းပန္လုိပါတယ္။ အရင္ပို႔စ္မွာကရင္အဘိဓာန္ကို မိတ္ဆက္အေနနဲ႔ တင္ျဖစ္တာကိုလည္း လုပ္ခ်င္ေဇာနဲ႔ တင္ထားတဲ့အတြက္ အားလံုးကိုေတာင္းပန္ပါတယ္။ က်ေနာ္က ကရင္စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမွဳ၊ သမိုိင္းေၾကာင္းေတြကို လက္လွမ္းမီသမွ်
ကရင္အမ်ိဳးသားစာေပ တုိးတက္ေရးအတြက္ ၾကိဳးစားျပီး တင္ခဲ့ပါတယ္။
တစ္ခ်ိဳ႕ကလည္း မိမိ မသိတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ၊ စာေပေရးဆုိင္ရာစတဲ့ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမဆီက ကူးယူျပီးျပန္လည္ေဖာ္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္က က်ေနာ္ ၀ါသနာပါရာ၊ လုပ္ႏုိင္ရာျဖစ္တဲ့ ကရင္စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမွဳေတြကို က်ေနာ့္ဘေလာ့မွာ စုစည္းတင္ျပျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္က စာေရးဆရာလည္း မဟုတ္ပါဘူး၊ ပညာရွင္လည္း မဟုတ္ပါဘူး၊မိမိအမ်ိဳးသားစာေပေတြကို ခ်စ္ျမတ္ႏုိးျပီး ၀ါသနာအေလွ်ာက္ လုပ္ႏုိင္သေလာက္ တင္ျဖစ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
+ Read more
ဒါေၾကာင့္ ဒီ ပိုးကရင္အဘိဓာန္ စာအုပ္ဟာလည္းပဲ က်ေနာ္ သိသေလာက္ ဒီလုိ ပံုနွိပ္ထုတ္ေ၀တာ မရွိသေလာက္ပါပဲ။ ဒီစာအုပ္ရွိတာလည္းကရင္လူထုမ်ားအတြက္ အင္မတန္မွ ဂုဏ္ယူစရာ၊ တန္ဖုိးထားစရာျဖစ္ပါတယ္။ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမွာလည္း တင္ထားတာ မေတြ႔မိတဲ့အတြက္ ကရင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဂုဏ္ယူစရာ စာအုပ္ကို တင္ဖုိ႔ ၾကိဳးစားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္က ဘာကိုမွ မေမ်ာ္လင့္ဘဲ ကရင္အမ်ိဳးသားစာေပ တုိးတက္ေရးအတြက္ ဆႏၵရွိလုိ႔ တင္ခ်င္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစာအုပ္နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀သူ (Karen(pwo) Dictionary Compiling Committee) အား၎၊ စာအုပ္ကို ဦးေဆာင္တင္ျပေသာ ဆရာမ်ားကို၎ ၾကိဳတင္ခြင့္ေတာင္းအပ္ပါတယ္။
အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမွာ တင္ဖုိ႔ ခြင့္ျပဳမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ က်ေနာ္က ဒီစာအုပ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဆရာမ်ားကို ရင္းႏွီးတာ တစ္ေယာက္မွ မရွိပါဘူး။ စာအုပ္လည္း သူငယ္ခ်င္းလက္ေဆာင္ေပးလုိ႔ ရလာတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကေန သက္ဆုိင္သူမ်ား တစ္စံုတစ္ေယာက္က ေတြ႔မိရင္ က်ေနာ္နဲ႔ ဆက္သြယ္ျပီး အၾကံေပးဖုိ႔ ေႏြးေထြးစြာ ဖိတ္ေခၚပါတယ္ခင္ဗ်ာ။တကယ္လုိ႔
က်ေနာ္လုပ္တာ မညီမွ်မွဳ၊ အဆင္မေျပမွဳ၊ တစ္စံုတစ္ရာရွိရင္ ျပန္လည္ျပီးေတာ့ အၾကၤေပးႏုိင္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ အၾကံေပးမယ့္ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမမ်ား အျမဲတမ္း ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။
ဒီစာအုပ္ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ သင္ဃာ့ဖူ႔က်ာ္ ဇာဂရ စုုစည္းထားတဲ့ စကားစုမ်ားကို မွီျငမ္းျပီး ျပဳစုခဲ့တာလုိ႔ ပါ ပါတယ္။
ဒီစာအုပ္ထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ဦးေဆာင္ဆရာမ်ားမွာ…..
သံင့္ဆၞိဳင္ကံုလြဲါ ဃွဴ႕ဟွာ
၁။စါ့ေသန္းေမ်န္႔(က်၀္ေထာဟ္တြၚ)
၂။က်၀္လာပုင္းအြာ
၃။က်၀္မိက္ဖ၀့္ဃွီ႔
၄။က်၀္ဆုိဒ္သဲုး
၅။နာန္အဲဆိင့္အြာ
၆။နာန္ဆင္ဖ၀့္ခႜိင္း။
အဂၤလိပ္ သာသာျပန္ ေပးတဲ့ ဆရာကေတာ့ ေဒါက္တာ မာန္ေဍမ်းက်၀္(MBBS) ျဖစ္ပါတယ္။
ကံုလြဲါ ဆု္ဖၚသို၀္ သိုင့္ဟွာ----
1.Mahn Don Yong
2.Nann Esther
3. Mahn Michael Naung.
ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္တာကေတာ့
၁။ဆရာ မာန္မာ႓ါက်၀္(B.A,Bed,MA)
၂။ဆရာမနာန္ဓံင့္ထီ့(B.A,History,MA)
Mar 7, 2010
စာအုပ္ကို PDF ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ပံုလုပ္နည္း
တင္ခ်င္ရင္ အနည္းအက်ဥ္း အေထာက္အကူျပဳလိမ့္မယ္လုိ႔ ေမ်ာ္လင့္ပါတယ္။ဒါေပမယ့္ ဒီလုပ္နည္းကလည္း
နည္းနည္းေတာ့ စိတ္ရွည္ရပါမယ္။ က်ေနာ္လုပ္တာ ေတာ္ေတာ္အခ်ိန္ယူလိုက္ရပါတယ္။ပထမဆံုး ကိုယ္လုပ္မယ့္ စာအုပ္ကို scan ဖတ္ရပါ့မယ္။ က်ေနာ့္ကေတာ့ စာအုပ္ကို တစ္ရြက္ခ်င္းမျဖဳတ္ပဲ ေခါက္ခ်ိဳးျပီးးေတာ့ ဖတ္ပါတယ္။ စာအုပ္ေတာ့ နည္းနည္းနာမွာေပါ့။ ေနာက္ျပီး scanner စက္ေကာင္းရင္ ေကာင္းသလုိ အရည္အေသြး ေကာင္းေကာင္းရတာေပါ့။ မိမိတုိ႔ scanner စက္ဟာလည္း စာအုပ္မ်ားရင္ မ်ားသလုိ စက္နာတတ္ပါတယ္။ စာအုပ္တစ္ခုလံုး ဆက္တုိက္ scanner မဖတ္သင့္ပါ။ scan ဖတ္တဲ့အခါ စာရြက္၊ စာမ်က္ႏွာ မညီဘူးဆုိရင္ Photoshop အကူနဲ႔ ညီမွ်ေအာင္ ျပန္ျပီး ျဖတ္ေတာက္ရပါတယ္။ စာမ်က္နွာ နံပါတ္စဥ္အလုိက္ျဖစ္ေအာင္လည္း
Folder တစ္ခု သီးသန္႔ ထားရပါမယ္။ဒါမွ ကိုယ္ convert လုပ္တဲ့အခါမွာ နံပါတ္အစဥ္အတုိင္းျဖစ္မွာေလ။
+ Read more
စာရြက္ဆုိက္ မညီဘူးဆုိရင္ convert လုပ္တဲ့အခါမွာလည္း မညီမညာပဲ ထြက္ရွိပါလ္ိမ့္မယ္။ဒါေၾကာင့္ photoshop နဲ႔ စာရြက္ဆုိက္ကို အညီျဖစ္ေအာင္ အရင္ လုပ္ျပီးမွ စာမ်က္နွာ အစဥ္အတုိင္း ကိုယ္ေပး ခ်င္တဲ့နာမည္တစ္ခုနဲ႔ အလြယ္ေပးလုိ႔ရပါတယ္။ scan ဖတ္ထားတဲ့ စာအုပ္ကို အင္တာနက္ေပၚမွာ ဒီတုိင္း တင္လုိ႔မရပါဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ကိုယ္ဖတ္ထားတဲ့ စာရြက္ေတြဟာ ဓာတ္ပံု ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ ရွိေနလုိ႔ပါပဲ။
ဒါေၾကာင့္ ေဆာ့၀ဲရ္အကူန႔ဲ PDF ဖိုင္ျဖစ္ေအာင္ convert လုပ္ျပီးမွ တင္လုိ႔ရပါတယ္။ အင္တာနက္ေပၚမွာ တင္တဲ့အခါမွာလည္း ဖုိင္ဆုိက္ၾကီးေနရင္ တင္ရတာ အဆင္မေျပသလုိ ေဒါင္းလုတ္ယူတဲ့အခါမွာလည္း အဆင္မေျပပါဘူး။ ခုက်ေနာ္လုပ္တာကေတာ့ စာအုပ္ဖုိင္ဆုိက္ 106 MB ရွိတဲ့အတြက္ ဖုိင္ဆုိက္ေသးေအာင္
၃ ဖိုင္ခြဲျပီးေတာ့ တင္ပါတယ္။ ဒါမွ ေဒါင္းလုတ္ယူတဲ့အခါ အဆင္ေျပမယ္။ PDF ျဖစ္ေအာင္ convert တဲ့ ေဆာ့၀ဲရ္ကို ဒီမွာ ေဒါင္းလုတ္ယူပါခင္ဗ်ာ။ လုပ္ပံုလုပ္နည္းကေတာ့ ပံုနဲ႔ ရွင္းျပထားပါတယ္။တစ္ခု ေျပာခ်င္တာက စာအုပ္ကို convert မယ္ဆုိရင္ converter ရဲ႕ ပံုစံထဲမွာ setting ကို ႏွိပ္လုိက္ရင္ ေအာက္မွာ
လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ ပံုစံေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီမွာ width နဲ႔ ့heigth အကြက္မွာ မိမိတုိ႔ စာအုပ္ဆုိက္ကို photoshop မွာတုန္းက လုပ္ထားတဲ့ ဆုိက္အတုိင္း ရုိက္ထည့္ရပါ့မယ္။ presets ေနရာမွာ A4 ေရြးျပီး ေခါင္းစဥ္( title ) ေနရာမွာ စာအုပ္နာမည္ ရုိက္ထည့္ျပီးေတာ့ convert လုိက္ရံုပါပဲ။ ဒါမွ ညီညီညာညာ PDF ဖုိင္ စာအုပ္တစ္ခု ထြက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
က်ေနာ္လုပ္တဲ့ ပိုးကရင္ အဘိဓာန္ကိုေတာ့ ျပီးဆံုးသြားပါျပီ။ လုိခ်င္တဲ့ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမမ်ား ေဒါင္းလုတ္ယူလုိ႔ ရပါျပီလုိ႔ သတင္းေကာင္းပါးလုိက္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။တကယ္လုိ႔ ခုက်ေနာ္ ပို႔စ္မွာ မရွင္းတာရွိရင္ cbox မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ comment ေရးတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေမးျမန္းႏုိင္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ က်ေနာ္သိသေလာက္ ရွင္းျပပါ့မယ္။
အားလံုးေပ်ာ္ရႊင္ အဆင္ေျပပါေစ…..။
ေတြ႔ရၾကံဳရ စိတ္ဓာတ္က်
ေရးထံုးကြဲေတာ့ လက္တြဲရခက္သည္ ဟုဆုိႏုိင္သလုို ေရးထံုးမတူ ၀ိုင္းမကူ ဟုလည္း ေျပာၾကပါသည္။ သို႔ႏွင့္ပတ္သက္ျပီး သည္ကေန႔ ေရးထံုးတစ္ခု ထပ္ေပၚလာျပန္သည္။ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား အတြက္ေနာက္ထပ္အက္ေၾကာင္းနိမိတ္တစ္ခုလုိ႔ ဆုိရေလမလားပဲ။ နဂုိကမွ ေရးထံုးေၾကာင့္ စုစည္းရခက္၍ ယခုေတာ့ တစ္ပူေပၚ ႏွစ္ပူဆင့္မကဘဲ ႏွစ္ပူေပၚ ေလးပူဆင့္အျဖစ္သို႔ ဆုိက္ေရာက္ေပျပီ။
အဘယ့္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ မူရင္းေရးထံုးနွင့္ပဲ လူေတြက အက်င့္ပါေလေတာ့ ယခုမွ ေရးထံုးအသစ္တစ္ခုကို မသင္မေနရ အမိန္႔ဆုိျပီး သင္ေနရသည္။ ပညာသင္တာ မမွားဘူး ဆုိလုိ႔ႏုိင္ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႔က ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲသည္ဟု ဆုိသည္။ အပိုအလုပ္ဆုိျပီး လံုး၀လက္မခံၾကေပ။ အခ်ိဳ႔ကမူ စာေပဗဟုတုတနည္းျပီး အယူသီးလြန္းကာ လက္ခံၾကသည္လည္း ရွိသည္။ ပုဂၢိဳလ္စြဲလုိ႔ပဲ ဆုိဆုိ၊ အယူသီးလုိ႔ပဲ ေျပာေျပာ ဒါေတြက အဓိက မဟုတ္ပါ။ အေရးၾကီးသည္က နားလည္မွဳပင္ျဖစ္သည္။
ယခု လက္ရွိအေနအထားမွာ နားလည္မွဳ နည္းနည္းလြဲသည္ႏွင့္ တူပါသည္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ဆုိေတာ့ သူ႕ေရးထံုးမွ သူ႔ေရးထံုး၊ ကိုယ့္ေရးထံုးမွ ကိုယ့္ေရးထံုး… အဲသည္လုိ အခ်င္းခ်င္း ျပိဳင္တူေၾကြးေၾကာ္ၾကသည္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဘယ္ဟာမွ ပန္းတုိင္မေရာက္ပါ။ ဒီပုပ္ထဲက ဒီပဲသာျဖစ္သည္။ ျဖစ္သင့္သည္က အမ်ား၏ဆႏၵကို ေမးျပီးမွ လူထုက လက္ခံလွ်င္ အတည္ျပဳ ေဖာ္ထုတ္သင္ၾကား၊ လက္မခံလွ်င္ ရပ္တန္းက ရပ္သင့္သည္။ ကရင္လူမ်ိဳးကို ခ်စ္သည္ဆုိလွ်င္ ဘာမေက်နပ္စရာ အေၾကာင္းရွိသနည္း။
+ Read more
သည္လုိမွ မလုပ္လွ်င္ အျခားနည္းလမ္းမရွိေပ။ သည္လုိမဟုတ္ဘဲ သူ႔ပရိသတ္၊ ကိုယ့္ပရိသတ္ဆုိျပီး အတၱကို ေရွ႔တန္းတင္လွ်င္ေတာ့ထပ္ျပိဳကြဲရန္သာရွိသည္။ စစ္မွန္ေသာ ကရင္အမ်ိဳးသားစာေပ(၀ါ) ဘံုစာေပ ဘယ္ေတာ့မွ ျဖစ္လာႏုိင္မည္မဟုတ္ပါ။ ဘာေၾကာင့္ သည္လုိေျပာရသလဲဆုိလွ်င္ နယ္တစ္နယ္က ကရင္ႏွစ္သစ္ေန႔ မဂၤလာအခမ္းအနားတစ္ခုမွာ ေဟာေျပာစင္ျမင့္ ေနာက္ခံစာလံုးကို မူရင္းေရးထံုးစာလံုးႏွင့္ မေရးသည့္အတြက္ တခ်ိဳ႕က သေဘာမတူဘဲ စကားမ်ားၾကသည္။
ပုဂၢိဳလ္စြဲသမားမ်ားကလည္း ယခုေပၚသည့္ ေရးထံုးႏွင့္ေရးမွ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲ ပါ၀င္ဆင္ႏြဲမည္ဟု ဆုိျပန္သည္။ အဲသလုိ ေရးထံုးအစြဲၾကီးေနလွ်င္ စည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို ဘယ္လုိတည္ေဆာက္မည္နည္း။ သည္ေနရာမွာ ေရးထံုးႏွင့္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးက်င္းပေနတာလား၊ အမ်ိဳးသားေရးအတြက္ က်င္းပေနတာလား…. စသည္ျဖင့္ ေမးစရာရွိပါသည္။ အသင္စာဖတ္သူ မည္သို႔ေျဖမည္နည္း….။
ျဖစ္ရပ္တစ္ခု ရွိေသးသည္။ ရြာတစ္ရြာက ျဖစ္ပ်က္တဲ့ ကရင္စာေပသင္တန္း ကိစၥပါ။ ထုိရြာသည္ တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ ကရင္စာေပသင္တန္းကို မပ်က္မကြက္ ဖြင့္လွစ္ေလ့ရွိသည္။ အဲသည္ၾကားမွာပင္ ယခုေပၚေနသည့္ ေရးထံုးအဖြဲ႔ကလည္း မသင္မေနရ ဆုိျပီး ဖိအားလာေပးသည္။ ရွိရင္း အဖြဲ႔ကလည္း လက္မခံခ်င္။ သည္ေတာ့ အခ်င္းခ်င္း အစာမေၾကမွဳေတြ ျဖစ္လာသည္။ ဘာမွ မဟုတ္သည့္ ကိစၥတစ္ခုေၾကာင့္ တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္၊ တစ္ဖြဲ႔ႏွင့္တစ္ဖြဲ႔ အယံုအၾကည္နညး္လာသည္။ သေဘထား ကြဲလြဲလာသည္။ သူစိမ္းလုိ ဆက္ဆံလာၾကသည္။ တရားခံကား ….စာေပေရးထံုး အစြဲေၾကာင့္ ဟု ဆုိရေလမလား…။
ေနာက္တစ္ရြာကေတာ့ ေရးထံုးႏွစ္မ်ိဳးစလံုး တြဲသင္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ တြဲသင္တုိင္း စုစည္းမွဳ ျဖစ္မလာေပ။ အေၾကာင္းကား သင္တန္းရက္ေစ့လုိ႔ သင္တန္းဆင္းပြဲဆုခ်ီးျမွင့္သည့္အခ်ိန္မွာ ဆုေၾကးမတူလို႔ နည္းျပအခ်င္းခ်င္း၊ ဆုရသူအခ်င္းခ်င္း စကားမ်ားၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ အဲသလုိ ျပႆနာျဖစ္ျပီးေနာက္ပိုင္း ကရင္စာေပသင္တန္းဖြင့္လွစ္ျခင္း မေတြ႕ရေတာ့ေပ။ ဒါလည္းပဲ ေရးထံုးေၾကာင့္လား။
ေရးထံုးႏွင့္ပတ္သက္လုိ႔ ေကာငး္မေကာင္း၊ အက်ိဳးရွိမရွိ စာေရးသူ မေ၀ဖန္လုိပါ။ ကရင္လူထု သို႔မဟုတ္ စာေပပညာရွင္မ်ားက ေ၀ဖန္ပါလိမ့္မည္။ လူထုဆႏၵအရ စာေရးသူသိရသေလာက္ အခ်ိဳ႕ေဒသေတြမွာ ယခင့္ယခင္က ကရင္စာေပကို အားတက္သေရာ သင္ယူပါလ်က္ႏွင့္ ယခုေတာ့ မသင္ယူၾကပဲ ေနေနၾကသည္။သို႔အတြက္ေၾကာင့္ သိခ်င္ေဇာႏွင့္ တီးေခါက္ၾကည့္ေသာအခါ ေဒသခံေတြက အခုလုိ ေျပာၾကသည္။
မူရင္း(မူလ) ေရးထံုးႏွင့္ပဲ လူေတြက စိတ္၀င္စားၾကသည္။မူလေရးထံုးကိုပဲ ဆက္သင္ၾကလွ်င္ ပုဂၢဳိလ္စြဲလူၾကီးတခ်ိဳ႕က လက္မခံၾကေပ။ သူတို႔ေရးထံုးကိုသာ သင္ယူရမည္တဲ့။ သူတုိ႔ေရးထံုးကို မသင္လွ်င္သင္ေနက်ေရးထံုးကိုလည္း သင္ခြင့္မေပးခ်င္သလုိလုိရွိသည္။ဒါေၾကာင့္ ဟိုေရးထံုးလည္း လူထုမၾကိဳက္၊ သည္ေရးထံုးလည္း မသင္ျဖစ္၊ ဟိုကမ္းမေရာက္ သည္ကမ္းမေရာက္ ျမစ္လည္ေၾကာမွာ တ၀ဲလည္လည္ ေသာင္တင္ေနရေတာ့မည္။ ၾကာလွ်င္ အသက္ထြက္ရန္သာ ရွိေတာ့သည္ဟု ရင္ဖြင့္လာသည္။ အဲသလုိမ်ိဳးေတြ႔ေနၾကားေနရေတာ့ စာေရးသူတုိ႔ စာေပေရးသမားအဖုိ႔ စိတ္ဓာတ္က်မိသည္က အမွန္ပင္။ တစ္ခါတစ္ေလစာေပပညာရွင္ၾကီးေတြ ဘာေၾကာင့္ေရးထံုးအမ်ိဳးမ်ိဳး ထြင္ၾကသနည္း ဟု ေမးလုိက္ခ်င္သည္။ ေရးထံုးအသစ္ တစ္ခုထြင္တုိင္း လူထုလက္ခံလွ်င္ အေၾကာင္းမဟုတ္။ လူထုလက္မခံဘဲႏွင့္ ကိုယ့္ယံုၾကည္ခ်က္တစ္ခုတည္းကို
ေရွ႔တန္းတင္ျပီး အမိန္႔အာဏာႏွင့္ဆက္သြားလွ်င္ ေအာင္ျမင္လိမ့္မယ္လုိ႔ မထင္ႏွင့္။ ´အမိန္႔´ ၏ေနာက္မွာ ´အမုန္း´ ဆုိတာ လုိက္လာစျမဲပါ။ သို႔ေၾကာင့္ အမိန္႔သမားမ်ား သတိထားဆင္ျခင္သင့္ေပသည္။
´အမိန္႔` ဟူသည္မွာလည္း သံုးသင့္သည့္ေနရာတြင္ သံုးရပါလိမ့္မည္။ ဥပမာ ပိုးကရင္လူမ်ိဳးမ်ား ေနထုိင္ရာရြာ၌
ပိုးကရင္စာေပကို မသင္မေနရ အမိန္႔ထုတ္လွ်င္ ပိုေတာင္ေကာင္းေသးသည္။ ထုိနည္းတူ စေကာကရင္မ်ား ေနထုိင္ရာရြာမ်ားမွာလည္း စာေပသင္ၾကားေရး အမိန္႔ထုတ္လွ်င္ သဘာ၀က်လွပါသည္။ အဲသလုိ သူ႔ေရးထံုးႏွင့္သူ ေလ့လာသင္ယူ ေဖာ္ထုတ္ ထိန္းသိမ္းျပီးသားရြာေတြကို ေနာက္ေရးထံုးအသစ္တစ္ခုႏွင့္ အမိန္႔ထုတ္လွ်င္ေကာ နည္းလမ္းက်ပါမည္ေလာ။စည္းရံုးေရး အသြင္ေဆာင္ပါမည္ေလာ။ေရရွည္ခရီးျဖစ္ႏိုင္ပါမည္ေလာ။ စဥ္းစားစရာပင္၊ အမ်ိဳးသားေရး အျမင္ရွိသူတုိင္း စဥ္းစားမိလိမ့္မည္ ထင္ပါသည္။ထုိ႔ေၾကာင့္ ကရင္အမ်ိဳးသားဘ၀ေရွ႕ေရးအတြက္ ပုဂၢိဳလ္စြဲ၊ ပါတီစြဲ၊ ေဒသစြဲ စေသာအဖြဲ႔မ်ားျဖင့္ ဆက္သြားမည္ေလာ။ကရင္အမ်ိဳးသားထု၏ ေရြးခ်ယ္မွဳကို ဦးစားေပးမည္ေလာ။ဘယ္လမ္း ေရြးမည္နည္း။ အမွန္ေရြးရန္ လုိအပ္ေပသည္။
စာေပလမ္းစဥ္ ဟူသည္ ပညာရွိတုိ႔၏ လမ္းစဥ္ျဖစ္ေပသည္။သည္ထက္ ပိုနားလည္ေအာင္၊စာေပေရးထံုးအကၡရာတစ္ခုျဖစ္လာေအာင္ ပညာရွင္မ်ားကသာ ထြင္ယူရပါသည္။အကၡရာတစ္ခု ထြင္သည့္ေနရာမွာ အေထာက္အထားခုိင္လံုရန္ လုိအပ္ပါသည္။လူထုကို ရွင္းျပႏုိင္ရမည္။ထုိသုိ႔မဟုတ္ဘဲ ငါ့ဟာ မွွွွွွန္တယ္ဆုိျပီး စစ္ေျမျပင္မွာ စစ္တုိက္သလုိ တစ္ခ်က္လြတ္အမိန္႔ လုပ္သြားလုိ႔ကေတာ့ ေၾကကြဲစရာပင္။ထုိ႔ေၾကာင့္ စာေပႏွင့္ပတ္သက္လုိ႔ စိတ္ဓာတ္က်စရာတစ္ခု ျဖစ္လာပါသည္။သုိ႔အတြက္ ပုဂၢဳိလ္စြဲ စာေပသမားမ်ားအဖုိ႔ ေရွ႕ဆက္ လုပ္သင့္ မလုပ္သင့္ အျမဲတမ္း မ်က္စိဖြင့္ နားစြင့္ေနရမည္။
မ်က္ေမွာက္ကာလေခတ္၏စိန္ေခၚမွဳမ်ားကိုရင္ဆုိင္ေက်ာ္လႊားႏုိင္ရန္လက္ေတြ႔က်သည့္အလုပ္ကိုသာယံုၾကည္လက္ခံသင့္ေပသည္။
ဒ႑ာရီပံုျပင္လုိလုိ၊ တေဘာင္လုိလုိ စသည့္ အဆုိအမိန္႔မ်ားကိုေတာ့ ခ်ိန္ထုိးၾကည့္ႏူုိင္ရမည္။တဇြတ္ထုိး တေဇာက္ကန္းမလုပ္သင့္၊ မ်က္ကန္းမ်ိဳးခ်စ္လည္း မျဖစ္သင့္ေပ။ကိုယ့္လူမ်ိဳး အနာဂတ္လွပေရးကို ရည္သန္ျပီး လုပ္သင့္သည္ကိုသာ လုပ္ေဆာင္ေစခ်င္သည္။
ျပိဳကြဲမွဳသမုိင္းတရားခံ မျဖစ္ေစခ်င္ပါ။ဘံုစာေပ(၀ါ)တစ္ခုတည္းေသာ ကရင္အမ်ိဳးသားစာေပျဖစ္ခ်င္လွ်င္
လက္ရွိေအာင္ျမင္ျပီးသား ကရင္စာေပသံုးမ်ိဳးကို ေခါင္းခ်င္းဆုိင္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျပီးေတာ့ တစ္ခုခုကို အတည္ျပဳ၊ သို႔မဟုတ္ သံုးမ်ိဳးထဲမွ တစ္ခုတည္းျဖစ္ေအာင္ ပညာရွင္မ်ား ဖန္တီးယူမွသာ ျဖစ္လာႏုိင္ေျခရွိသည္ဟု ယူဆမိပါသည္။
သို႔မဟုတ္လွ်င္ ဘံုစာေပကို ရည္ရြယ္ျပီး သူတစ္မ်ိဳး၊ ကိုယ္တစ္မ်ိဳး ေရးထံုးထြင္ၾကမည္ဆုိလွ်င္ေတာ့ အေရအတြက္သာရွိျပီး အရည္အခ်င္းမရွိေသာ စာေပအကၡရာသာ ျဖစ္လိမ့္မည္။ စာေရးသူသည္ အမ်ိဳးသားစာေပတာ၀န္ထမ္းေဆာင္သည့္ ကာလတစ္ေလွ်ာက္မွာ ပိုေတာင္စိတ္ဓာတ္က်ရေသးသည္။ဘာေၾကာင့္လဲဆုိလွ်င္ ေရးထံုးအသစ္တစ္ခု ထပ္တုိးလု႔ပါပဲ။ဘယ္ေရးထံုးကို အတည္ယူရမွန္းေတာင္ မသိေတာ့ေပ။သို႔ေပမယ့္ ေရးထံုးကို အဓိကမထားေတာ့ဘဲ ကရင္စာေပ ဟူေသာခံယူခ်က္ျဖင့္ က်ေနသည့္စိတ္ဓာတ္ကို အားမာန္သြင္းကာ ကရင္စာေပအတြက္ ဆက္လွမ္းလ်က္ရွိသည္။ဆက္လွမ္းရင္း၊
ျပႆနာတုိးရင္း၊စိတ္ဓာတ္က်ရင္း၊ တစ္ခုတည္းေသာ ကရင္အမ်ိဳးသားစာေပကို အိပ္မက္ရင္း……။
လူမ်ိဳးစု (၁၃၅) မ်ိဳးႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တုိင္းရင္းသားတုိ႔၏ ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမွဳ အသီးသီးရွိၾကသည္။ မည္သည့္ဘာသာမဆုိ ေကာင္းေသာျပဳမူေနထုိင္ေျပာဆုိျခင္းကိုပင္ အားေပးၾကသည္။
ကရင္လူမ်ိဳးတုိ႔၏ ယဥ္ေက်းမွဳကိုၾကည့္လွ်င္ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မွဳအစဥ္ျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာ၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၊ နတ္စားေသာ အယူ၀ါဒကို ယံုၾကည္ကုိးကြယ္သူ စသည္ျဖင့္ ကြဲျပားျခားနားမွဳ ရွိေၾကာင္းေတြ႔ရသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ယဥ္ေက်းမွဳ က႑ကို ခဲြျခားၾကည့္လွ်င္….
(၁)ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မွဳ၊
(၂)စာေပႏွင့္ စကားအုပ္စုမ်ား၊
(၃)ရုိးရာဓေလ့ထံုးစံမ်ား၊
(၄)ထင္ရွားေသာ ရုိးရာပြဲေတာ္မ်ား၊
(၅)မ်ိဳးႏြယ္စုအလိုက္ ၀တ္စားဆင္ယင္မွဳ၊
(၆)လကၤာသီခ်င္းမ်ား၊
(၇)တူရိယာမ်ား၊
(၈)ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းျခင္း၊
(၉)ရုိးရာယဥ္ေက်းမွဳအကမ်ား ေဖာ္ထုတ္ျခင္း ဟူ၍ ခြဲျခားႏုိင္ပါသည္။
တုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားသည္ မိမိလူမ်ိဳးအမည္ေဖာ္ျပခ်က္(၉) ခ်က္ သိရွိနားလည္ရံုမက လက္ခံက်င့္သံုးျပီး တုိးတက္ေအာင္လည္း ၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္သည္။ တျခားယဥ္ေက်းမွဳဓေလ့မ်ားကိုလည္း စူးစမ္းေလ့လာသိရွိနားလည္ျပီး ေကာင္းႏုိးရာရာ လက္ခံအတုယူရမည္ျဖစ္သည္။
သိမွတ္ဖြယ္မ်ားအေနျဖင့္ ကရင္လူမ်ိဳးတုိ႔၏ ယဥ္ေက်းမွဳက႑ကို အပိုင္းခြဲ၍ တင္ျပလုိပါသည္။
(၁) ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မွဳ၊
(၂) ၀ိညာဥ္လိပ္ျပာႏွင့္ ေတာေစာင့္ေတာင္ေစာင့္နတ္မ်ားအား ယံုၾကည္ျခင္း၊
၀ိညာဥ္လိပ္ျပာကို ပိုးကရင္ဘာသာျဖင့္ ´အ၀ီးအလာ`၊ စေကာကရင္ဘာသာျဖင့္ ´ကလာ`၊
ဘြဲကရင္ဘာသာျဖင့္ `ကလယ္´ ဟုေခၚပါသည္။ လိပ္ျပာေခၚျခင္း၊ လိပ္ျပာႏွင္ျခင္းတုိ႔ကို ကရင္လူမ်ဳိးအမ်ားစုမွာ ယေန႔တုိင္ ယံုၾကည္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။စေကာကရင္အခ်ိဳ႕ စၾကာ၀ဠာအားလံုးကို ဖန္ဆင္းေသာ `ယြာ` အား ကိုးကြယ္ၾကသည္။ နတ္ကို အခ်ိဳ႕က တန္ခုိးရွင္အေနျဖင့္ ယံုၾကည္ၾကသည္။ ယံုၾကည္မွဳအရ (တန္ခုိးရွင္) ကို ပထမတန္းစားနတ္အျဖစ္ ကိုးကြယ္ၾကသည္။
ပထမတန္းစားနတ္မ်ားမွာ…
(၁) မူဟား၊ (၂) ထီးကဆာေကာ္ကဆာ၊ (၃) မူေကာ္လီ(မာန္နတ္)၊ (၄) ဖီးဘီးေယာ္၊ (၅) ခူးေသ (၆) ကာကြယ္
ဟူ၍ ယံုၾကည္ရာကိုလုိက္ျပီး ပသမွဳျပဳၾကသည္။
ဒုတိယနတ္သရဲမ်ားမွာ…..
(၁) တရဲ႕တခါ၊
(၂) တာမူဟား၊
(၃) တာကယာ ျဖစ္ျပီး ၀ဋ္မက်ြတ္ေသာ နတ္မ်ားျဖစ္သည္။
တတိယနတ္မ်ားမွာ…..
(၁) ေမာ္ယာ၊
(၂) ပသို၊
(၃) ေလာ္၊
(၄) ဘားနား၊
(၅) ေဒၚတကား နတ္မ်ားျဖစ္ျပီး ေကာင္းက်ိဳးႏွင့္ ဆုိးက်ိဳးမ်ားကို ေပးတတ္ေသာနတ္မ်ားျဖစ္သည္။
ကရင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ကယားျပည္နယ္ နယ္စပ္ရွိ ဂဲခုိႏွင့္ ပေဒါင္ (ကယန္း) မ်ားတြင္လည္း ေအာက္ပါနတ္မ်ား ပူေဇာ္ပသမွဳျပဳၾကသည္။
(၁) က၊
(၂) လူ၊
(၃) ကန္၊
(၄) ေမာ္ခီး၊
(၅) တရာနာ၊
(၆) တကာေဒး၊
(၇) တဒြန္ဟိန္ေခါင္၊
(၈) တနဲေနာခု၊
(၉) တာ နတ္မ်ားတုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။စပါး ရိတ္သိမ္းခ်ိန္တြင္ ပူေဇာ္ပသျခင္းကို ျပဳၾကသည္း။စပါး အထြက္တုိးျခင္း၊ လာဘ္လာဘရႊင္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။
ဒူေ၀ရုိးရာနတ္
ဒူေ၀ကို ရုိးရာနတ္အျဖစ္ ယခင္က သတ္မွတ္ပူေဇာ္ၾကသည္။ ဇြဲကပင္ေတာင္ေျခရွိ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား ရွင္ျပဳသည့္အခါ၊ ခရီးေ၀းထြက္သည့္အခါ၊ မဂၤလာေဆာင္သည့္အခါ ဒူေ၀ေစတီသို႔ သြားေရာက္၍ ကန္ေတာ့ၾကသည္။ဒူေ၀ေစတီတြင္ နတ္ဆရာၾကီးသည္ ရုိးရာဓေလ့ႏွင့္အညီ ဆုေတာင္းေမတၱာပို႔ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးၾကသည္။
အမွန္စင္စစ္အားျဖင့္ `ဒူေ၀´ နတ္သည္ နတ္မဟုတ္ပါ။ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ပုိးကရင္အခ်ိဳ႕က ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မွဳတစ္ရပ္သာ ျဖစ္သည္။ ဒူေ၀ေစတီသည္ မဂၤလာေဆာင္ၾကမည့္ သတုိ႔သား၊ သတုိ႔သမီးမ်ား၏ သစၥာျပဳရာ၊ တုိင္တည္ရာသစၥာတုိင္ ဒူေ၀ေစတီေတာ္သာျဖစ္သည္။ နတ္ဆရာၾကီးဆုိသည္မွာလည္း တစ္နည္းအားျဖင့္ ဘိသိက္ဆရာနွင့္ ခပ္ဆင္ဆင္ျဖစ္သည္။
မဂၤလာေမာင္ႏွံအား ဆံုးမၾသ၀ါဒစကား၊ ခ်ီးျမင့္ေပးျပီး စီးပြါးေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူမွဳေရး၊ လုပ္ငန္းအေထြေထြ တုိးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ နည္းလမ္းညြန္ျပေပးျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ရုိးရာနတ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ယံုၾကည္ဆဲ ျဖစ္သည္။တခ်ိဳ႕ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ပုိးကရင္မ်ားသည္ ပန္းနတ္ကို ကိုးကြယ္ၾကသည္။ တန္ခူးလႏွင့္ သီတင္းကြ်တ္လတြင္ ပန္းနတ္ ကန္ေတာ့ျခင္း၊ နတ္စားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ဘားအံျမိဳ႕နယ္ႏွင့္ လွဳိင္းဘြဲ႔ျမိဳ႕နယ္ရွိ ေက်းရြာအခ်ိဳ႕တြင္ ပန္းနတ္ကို ကိုးကြယ္ၾကသည္။ ဥေဒါင္းေက်းရြာ၊ ၀ဲကရင္ေက်းရြာ၊ ဒြန္သေရာင္ရြာမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုး ကိုးကြယ္ၾကသည္။
ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါဦးမယ္…။